Mijn
inleiding over bovengenoemd onderwerp zou ik willen beginnen met een aanhaling
van John Milton, een Engelse dichter die leefde in de 17e eeuw: 'Ten einde het
heden te begrijpen, dienen wij ons het verleden te herinneren'. Hier volgen
enkele gegevens over de geschiedenis van het Internationaal Theosofisch Centrum
te Naarden.
Bladerend in het Gastenboek van St.Michael's Huis, door bewoners van het Centrum
ook wel het 'Grote Huis' genoemd, komt men een aantal namen tegen van bekende
leden die een belangrijke rol hebben gespeeld in de geschiedenis van de Theosofische
Vereniging, waaronder Dr. Annie Besant, Wedgwood, Leadbeater, J. Krishnamurti,
George Arundale, Rukmini Devi-Arundale, Jinarajadasa, Sri Ram, John Coats, Geoffrey
Hodson en vele anderen. Zij hebben allen bijgedragen tot wat het Centrum nu
is en hebben het Centrum wereldwijd bekendheid gegeven in de Theosofische Vereniging.
In het Gastenboek zijn honderden korte karakterschetsen van het Centrum te vinden,
neergeschreven door vertegenwoordigers uit de gehele wereld, somtijds in een
eigen, voor de leek onleesbaar handschrift. In het bijzonder vallen de handtekeningen
in het Tibetaans van Z.H. de Dalai Lama en de Karmapa op.
St. Michael's Huis werd oorspronkelijk 'De Duinen' genoemd, aangezien het in
1912 gebouwd was op de duinen van de vroegere Zuiderzee, die toen nog deel uitmaakte
van de Noordzee. Er was nog eb en vloed, en de duinen zorgden voor de nodige
bescherming van het achterland. Tot het jaar 1936, toen de Afsluitdijk tot stand
kwam en het huidige IJsselmeer ontstond. Afgezien van de uiterwaarden, grenst
het Centrum nu min of meer aan het Gooimeer, een smalle strook water die het
Gooi van Flevoland scheidt.
In de dertiger jaren heette het Grote Huis nog 'Vasanta House' (Vasanta is een
verbastering van "Besant").
Het gehele terrein werd door mw. Mary van Eeghen-Boissevain in 1925 aangeboden
aan mw. Annie Besant voor het werk van de Meesters. In de statuten van het Centrum
staan de Doeleinden van het Centrum als volgt omschreven: 'het bevorderen van
universele broederschap en vrede, geïnspireerd door de hoogste menselijke
waarden, teneinde de wereld te dienen, gezien vanuit het Ene Leven in alle levende
wezens'.
George Arundale werd het eerste Hoofd van het Centrum. Toen Dr. Annie Besant
in 1933 overleed, nam Arundale in 1934 haar taak als Internationaal President
van de Theosofische Vereniging over, en werd zijn vrouw, Rukmini Devi-Arundale,
Hoofd van het Centrum. Zij bleef deze functie vervullen tot aan haar overlijden
in 1986. Zij en haar echtgenoot hebben het "Centrum Huizen" zoals
het toen werd genoemd, talloze malen bezocht.
Vervolgens kwam na een korte interim- periode een directe verbinding tot stand
met de Theosofische Vereniging in Adyar en de daar wonende Internationale Presidente,
mw. Radha Burnier. Zij werd Ere-voorzitster van het Bestuur van het Centrum,
met de titel President van het Internationaal Theosofisch Centrum.
Ongeveer in dezelfde tijd dat in 1925 ons Centrum in Naarden tot stand kwam,
ontstond ook het Krotona Centrum in Ojai in Californië en niet lang daarna
Tekels Park in Engeland; alle opgedragen aan het ideaal van Universele Broederschap
en de geestelijke verheffing van de mensheid, de 'grote wees', zoals de Meester
KH dat in een van zijn Brieven aan de Heer Sinnett heeft aangeduid. Het spreekt
vanzelf dat onze Internationale Presidenten het Centrum in Naarden vele malen
hebben bezocht, uitgezonderd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van 1940 tot 1945
heeft men de statuten van de Stichting gewijzigd om het Centrum voor inbeslagname
door de bezetter te behoeden. Prof. Van der Stok, toendertijd een lid van het
bestuur, nam het initiatief om onmiddellijk na de oorlog de statuten weer in
hun oorspronkelijke vorm terug te brengen.
Men besloot toen om speciaal de internationale contacten van het Centrum met
de overige landen in Europa te versterken. In 1938 had George Arundale de 'Link
Officers Groep' gestart: 'Verenigd in een gezamenlijk streven, probeert zij
een echte en dynamische Schakel te vormen tussen de betreffende landen en de
wereld als geheel, de levende krachten van Eenheid en Vrede uitstralend, met
als voornaamste doel de integratie van Europa, en d.m.v. Europa de integratie
van de wereld'. De Link Officers Groep van het Centrum komt nog steeds iedere
maand bijeen en de deelnemers onderhouden contact met z.g. 'Links' in landen
over de gehele wereld waar Afdelingen van de Theosofische Vereniging gevestigd
zijn. Het internationale aspect werd nog eens benadrukt toen het Centrum de
zetel werd van de Europese Federatie van Theosofische Afdelingen (EFTS). Als
gevolg daarvan hebben in de recente jaren o.m. Italië en Frankrijk hier
hun Zomerscholen gehouden, en nog heel recentelijk de Afdeling in IJsland.
Een honderdjarig bestaan leent zich uitstekend om even terug te kijken. Het
is de moeite waard om je te realiseren wat er sinds de oprichting van de Europese
Federatie in 1903 allemaal heeft plaatsgevonden; een eeuw die twee Wereldoorlogen
heeft gekend die de activiteiten van de Theosofische Vereniging niet onberoerd
hebben gelaten. Toch is er altijd genoeg enthousiasme geweest en hebben nieuwe
toegewijde leden het werk van het Centrum voortgezet. Het is altijd een komen
en gaan geweest, evenals dat het geval is in ons Internationale Hoofdkwartier
Adyar in India. Sommige werkers blijven enkele maanden tot enkele jaren, anderen
blijven een leven lang.
Maar ook voor het Centrum zijn de tijden veranderd. Lange tijd waren de activiteiten
van het Centrum gericht op het werk van de Theosofische Vereniging en enkele
groepen die er nauw mee verbonden waren, zoals de Tafelronde, de Vrij Katholieke
Kerk, de Internationale Orde der Gemengde Vrijmetselarij "Le Droit Humain"
en de Esoterische School van Theosofie. Nu worden onze gebouwen ook verhuurd
aan groeperingen die gelijkgestemde idealen hebben als de Theosofische Vereniging
en die bereid zijn de regels die voor het terrein gelden te accepteren. Het
Centrum wordt door ons als een Ashram beschouwd, d.w.z. dat op het terrein alleen
vegetarische maaltijden worden verstrekt, er niet gerookt wordt en geen alcoholica
mogen worden gebruikt. Gelukkig zijn er genoeg spirituele groepen die deze voorwaarden
zonder aarzelen willen accepteren en die het als een voorrecht beschouwen om
op ons terrein hun activiteiten te mogen organiseren. De huur die dit het Centrum
oplevert is nodig om de vele onderhoudskosten van de gebouwen en het terrein
te kunnen opbrengen.
Het ligt in de bedoeling het studiekarakter van het Centrum in de nabije toekomst
te verbeteren, o.m. door de boeken van de bibliotheek in te voeren in de computer
en het boekenbezit geheel up-to-date te maken, zodat deze voor studiedoeleinden
kan worden gebruikt.
Bij het onderhoud van het grote terrein krijgt het Centrum veel hulp van de
Bos- en Tuingroep, die iedere maand gedurende een weekend met een kleine groep
enthousiaste jongeren bezig is een aantal belangrijke klussen te klaren. Een
up-to-date machinepark staat hen daarbij ten dienste. De weelde dat zoals vroeger
twee professionele tuinlieden het hele jaar doende waren om de tuin op orde
te houden, behoort definitief tot het verleden. De kosten daarvoor zijn niet
meer op te brengen.
Ons Centrum vormt met de Centra Tekels Park in Camberley (Engeland), en het
Centrum Kreivila in Finland een van de weinige theosofische centra in Europa.
Een belangrijke aanwinst voor het Centrum was de bouw van het nieuwe logeergebouw
'Crystal House', met daarbij het aangrenzende restaurant 'Crystal Hall'. Deze
worden nu intensief voor onze eigen activiteiten en door hurende groepen gebruikt.
De maaltijden worden door een cateringbedrijf van buiten bereid. Het spreekt
vanzelf dat de supervisie en het onderhoud van al deze gebouwen van de weinige
permanente bewoners van het Centrum de nodige tijd en aandacht vraagt, daar
al het werk door vrijwilligers wordt gedaan.
Als werkers in ons Centrum dienen we ons voortdurend af te vragen wat de Stichters
voor ogen stond, echter niet uit nostalgische overwegingen. H P Blavatsky heeft
al gezegd dat Theosofie alles van doen heeft met gezond verstand. Theosofen
zijn zeker geen dromers in de gewone betekenis van het woord; wellicht zijn
we idealisten. Maar deze idealen gaan uit van de hoogste beginselen zoals deze
door de Eeuwige Wijsheid of Theo-Sophia zijn verwoord. Idealen echter die nog
lang niet zijn gerealiseerd. Dit neemt niet weg dat wij deze idealen in ons
hart koesteren en ze in praktijk proberen te brengen.
Als leden van de Theosofische Vereniging in Nederland zijn wij allen verantwoordelijk
voor het goed functioneren van het Internationaal Theosofisch Centrum in Naarden,
ook al gezien het feit dat de Weekends, Seminars en de Zomerschool van de Nederlandse
Afdeling daar worden gehouden, op een prachtig terrein in een heel rustieke
omgeving. Slechts door een gezamenlijke inspanning zullen we ons Centrum in
stand kunnen houden en zelfs kunnen verbeteren, om het aan zijn oorspronkelijke
doel te laten beantwoorden. Alleen een enthousiast team van werkers zal daartoe
in staat zijn. Laten we ons daarvoor inzetten, ieder op zijn eigen wijze, er
op vertrouwend dat de positieve geestelijke krachten ons daarbij behulpzaam
zullen zijn.
|
|